10 Món ngon từ cá cơm đơn giản, đậm đà cho bữa cơm gia đình

Cá cơm không chỉ là loại cá làm nước mắm ngon nhất nhờ hàm lượng đạm tự nhiên cao, mà trong ẩm thực gia đình, đây còn là nguồn thực phẩm giàu canxi và Omega-3 cực kỳ đắt giá và đạm tốt cho sức khỏe và đạm tốt cho sức khỏe. Nhờ chất thịt ngọt tự nhiên và kết cấu dễ chế biến, cá cơm có thể biến tấu thành hàng loạt món ăn hấp dẫn từ kho, chiên, rim đến nấu canh hay làm gỏi. Nếu bạn đang lăn tăn chưa biết cá cơm làm món gì ngon, hãy khám phá ngay công thức 10 món ăn đậm đà, dễ làm dưới đây để đổi vị cho thực đơn gia đình.

I. Món cá cơm kho đậm đà đưa cơm

1. Cá cơm kho thịt ba chỉ

Sự kết hợp giữa vị béo ngậy của thịt ba chỉ và vị ngọt đậm của cá cơm tươi tạo nên món kho đậm vị, cực kỳ hợp khi ăn cùng cơm nóng trong những ngày thời tiết se lạnh.

• Các bước thực hiện:
  1. Sơ chế nguyên liệu: Cá cơm rửa sạch với nước muối loãng, để ráo hoàn toàn. Thịt ba chỉ rửa sạch, thái miếng chì vừa ăn.
  2. Thắng nước màu & áp chảo thịt: Cho 1 thìa đường vào nồi, đun lửa nhỏ đến khi chuyển màu cánh gián thì cho thịt ba chỉ vào đảo đều đến khi xém cạnh.
  3. Kho cá: Trút cá cơm, gừng băm, tỏi băm vào nồi thịt. Nêm 2 thìa canh nước mắm, 1/2 thìa hạt nêm, chút tiêu và ớt cắt lát. Dùng tay lắc nhẹ nồi để gia vị ngấm đều mà không làm nát cá.
  4. Hoàn thiện: Châm thêm 50ml nước ấm, đun lửa nhỏ khoảng 15 - 20 phút đến khi nước kho sệt lại. Rắc hành lá thái nhỏ và tiêu xay lên trên rồi tắt bếp.

2. Cá cơm kho tiêu cay nồng

Món cá cơm kho tiêu đạt chuẩn có màu nâu óng ánh, thịt cá săn chắc, đượm vị mặn ngọt và thơm nồng hương tiêu đen. Để món cá cơm kho tiêu lên màu cánh gián đẹp mắt và chuẩn vị, bí quyết của các bà nội trợ là nêm bằng dòng nước mắm cá cơm nguyên chất lên men thủ công

• Các bước thực hiện:
  1. Ướp cá: Cá cơm rửa sạch, ráo nước. Ướp cá với 1 thìa canh nước mắm, 1/2 thìa đường, hành tím băm và 1/2 lượng tiêu xay trong 15 phút.
  2. Tạo màu nước kho: Đun 1 thìa đường với chút dầu ăn trên bếp để tạo nước màu, sau đó phi thơm phần hành băm còn lại.
  3. Kho lửa nhỏ: Trút cá đã ướp vào nồi, châm thêm 3 thìa canh nước ấm. Kho trên lửa nhỏ cho đến khi cạn gần hết nước, củ cá cứng lại.
  4. Thành phẩm: Rắc tiêu hạt đập dập và tiêu xay còn lại lên mặt cá, đậy nắp 2 phút rồi tắt bếp.

3. Cá cơm kho tộ chuẩn vị miền Tây

Kho bằng tộ đất giúp nhiệt giữ đều, củ cá ngấm sâu gia vị, thịt cá dẻo và đậm đà chuẩn vị sông nước miền Tây. Tương tự như cách làm cá kho tộ miền Tây, khi kho cá cơm bạn nên ủ mắm đường trước 15-20 phút và giữ lửa nhỏ để thịt cá săn chắc, thấm đượm gia vị

• Các bước thực hiện:
  1. Ướp cá: Cá cơm làm sạch, ướp với 2 thìa canh nước mắm, 1 thìa canh đường, 1/2 thìa hạt nêm, dầu điều và hành tím giã nhuyễn trong 20 phút.
  2. Nấu lửa lớn rồi hạ nhiệt: Cho toàn bộ cá và nước ướp vào tộ đất, bắc lên bếp đun lửa lớn đến khi sôi bùng.
  3. Sắc nước cá: Hạ lửa nhỏ nhất, đun riêu riêu trong 15 phút cho đến khi nước cá sánh lại, có màu nâu vàng óng.
  4. Trình bày: Thêm ớt hiểm đập dập, vài giọt dầu ăn lên trên để tạo độ bóng mượt cho món ăn trước khi dọn ra bàn.

II. Món cá cơm chiên, rim giòn rụm

4. Cá cơm khô rim tỏi ớt

Món ăn là sự hòa quyện giữa cá cơm khô giòn tan, nước sốt tỏi ớt chua cay mặn ngọt vừa vặn, rất thích hợp làm món ăn vặt hoặc ăn kèm cơm trắng.

• Các bước thực hiện:
  1. Khử mặn cá khô: Ngâm cá cơm khô trong nước ấm hoặc nước vo gạo 15 phút để loại bỏ bụi bẩn và giảm độ mặn. Vớt ra rửa lại, thấm thật khô.
  2. Chiên giòn cá: Cho dầu vào chảo, đun nóng rồi cho cá cơm vào chiên đến khi vàng giòn. Vớt cá ra dĩa có lót giấy thấm dầu.
  3. Làm sốt tỏi ớt: Phi thơm tỏi băm và ớt băm với chút dầu ăn. Cho nước mắm và đường vào khuấy tan trên lửa nhỏ đến khi hỗn hợp hơi kẹo lại.
  4. Xóc cá: Trút cá cơm chiên vào chảo sốt, đảo nhanh tay trong 1 - 2 phút để sốt bám đều. Tắt bếp, vắt vài giọt nước cốt chanh vào xóc đều để tạo vị chua nhẹ chống ngấy.

5. Cá cơm chiên nước mắm tỏi ớt

Lớp bột chiên giòn rụm bên ngoài bao bọc lấy thịt cá ngọt mềm bên trong, quyện cùng nước sốt mắm tỏi đậm đà làm nên món ăn chinh phục cả người lớn lẫn trẻ em.

• Các bước thực hiện:
  1. Áo bột chiên cá: Cá cơm rửa sạch, để ráo. Lăn cá qua lớp bột chiên giòn khô sao cho bột bám một lớp mỏng đều.
  2. Chiên xù: Đun nóng chảo ngập dầu, thả cá vào chiên vàng đều các mặt trên lửa vừa. Vớt ra để ráo dầu.
  3. Thắng sốt nước mắm: Cho 2 thìa nước mắm, 2 thìa đường, 1 thìa tương ớt và 2 thìa nước lọc vào nồi nhỏ đun sôi lăn tăn.
  4. Trộn cá: Phi thơm tỏi ớt băm, trút cá chiên và nước sốt mắm vào chảo đảo nhanh tay trên lửa lớn trong 1 phút rồi tắt bếp.

6. Cá cơm rim mật ong lạ miệng

Vị ngọt thanh tự nhiên từ mật ong kết hợp với vị đậm đà của mắm tạo nên chiếc áo màu vàng óng đẹp mắt cho món cá cơm rim.

• Các bước thực hiện:
  1. Sơ chế & Chiên sơ: Ngâm cá cơm khô với nước ấm 15 phút, rửa sạch, để khô ráo hẳn rồi đem chiên giòn với dầu ăn.
  2. Pha hỗn hợp mật ong: Hòa tan 2 thìa mật ong, 1 thìa nước mắm và 1 thìa nước lọc.
  3. Rim cá: Phi thơm tỏi ớt, trút hỗn hợp mật ong vào đun sủi bọt nhẹ. Tiếp tục cho cá cơm chiên vào rim trên lửa nhỏ đến khi nước sốt keo lại và bám chặt vào thân cá.
  4. Hoàn thiện: Rắc vừng rang lên trên, đảo nhẹ rồi tắt bếp.

7. Cá cơm tươi rang chua ngọt

Sự kết hợp giữa vị chua thanh từ nước cốt me và vị cay ngọt dịu giúp món cá cơm rang trở thành lựa chọn hàng đầu cho những ngày mưa.

• Các bước thực hiện:
  1. Chiên giòn cá tươi: Cá cơm tươi sơ chế sạch, để ráo. Cho cá vào chảo dầu chiên giòn đến khi chuyển màu vàng ruộm.
  2. Pha sốt me: Khuấy đều nước cốt me, đường, nước mắm và 1 thìa tương ớt trong chén nhỏ.
  3. Rang cá: Phi thơm hành, tỏi băm. Đổ hỗn hợp sốt me vào đun sôi sệt. Cho cá cơm đã chiên vào đảo đều tay trên lửa nhỏ để sốt ngấm sâu vào thịt cá.

8. Cá cơm chiên trứng đơn giản

Món ăn kết hợp giữa vị béo ngậy của trứng gà và vị giòn ngọt của cá cơm tươi, thời gian chế biến chưa tới 10 phút.

• Các bước thực hiện:
  1. Xào sơ cá: Cá cơm rửa sạch, để ráo. Phi thơm ít hành tím băm, cho cá cơm vào xào sơ 2 phút cho chín tới và săn lại, nêm chút hạt nêm.
  2. Đánh trứng: Đập 3 quả trứng gà vào tô, thêm hành lá cắt nhỏ, 1 thìa cà phê nước mắm, 1/2 thìa cà phê tiêu rồi đánh tan.
  3. Chiên trứng: Trút toàn bộ hỗn hợp trứng vào chảo cá cơm, dàn đều. Rán lửa nhỏ cho chín vàng một mặt rồi lật mặt còn lại chiên chín tới.

III. Món canh và gỏi cá cơm giải nhiệt, khai vị

9. Gỏi cá cơm tươi xoài xanh

Gỏi cá cơm là món khai vị độc đáo với sự kết hợp giữa thịt cá cơm tái chanh ngọt thanh, xoài xanh giòn sần sật và nước mắm chua cay mặn ngọt đậm đà.

• Các bước thực hiện:
  1. Sơ chế & Tái chanh cá: Cá cơm ngắt bỏ đầu và ruột, rửa sạch bằng nước muối loãng rồi để ráo. Cho cá vào thố, vắt nước cốt 2 quả chanh vào trộn đều, để ngâm trong 15 - 20 phút cho thịt cá chuyển màu trắng tái. Vắt nhẹ cá cho ráo nước cốt chanh.
  2. Chuẩn bị rau củ: Xoài xanh rửa sạch, giữ vỏ hoặc gọt vỏ tùy thích rồi bào sợi. Hành tây thái mỏng, ngâm vào thau nước đá lạnh 10 phút để giảm độ hăng và tăng độ giòn. Rau thơm rửa sạch, cắt khúc vừa ăn.
  3. Pha nước mắm trộn gỏi: Hòa tan 2 thìa canh nước mắm, 1.5 thìa canh đường, 1 thìa canh nước cốt chanh và ớt băm nhuyễn.
  4. Trộn gỏi: Cho cá cơm tái, xoài xanh, hành tây và rau thơm vào thố lớn. Rưới từ từ nước mắm trộn gỏi vào, dùng tay đeo găng trộn thật nhẹ tay. Bày gỏi ra đĩa, rắc đậu phộng rang lên trên cùng và thưởng thức kèm bánh tráng nướng.

10. Canh chua cá cơm giải nhiệt

Tô canh chua cá cơm thanh mát, nước dùng chua thanh nhẹ dịu từ me và ngọt tự nhiên từ thịt cá tươi là món giải nhiệt tuyệt vời cho bữa cơm ngày hè.

• Các bước thực hiện:
  1. Sơ chế nguyên liệu: Cá cơm rửa sạch, để ráo. Cà chua cắt múi cau. Dứa thái lát mỏng. Dọc mùng tước vỏ, thái xéo rồi bóp muối rửa sạch. Đậu bắp cắt khúc. Giá đỗ, ngò gai, rau ôm rửa sạch.
  2. Nấu nước dùng: Phi thơm hành tím băm với chút dầu ăn, cho nửa lượng cà chua vào xào mềm lấy màu. Châm 1 lít nước lọc vào nồi cùng 2 thìa canh nước cốt me, đun sôi.
  3. Nấu canh: Khi nước sôi, cho dứa, phần cà chua còn lại, đậu bắp và dọc mùng vào nồi. Nêm 2 thìa canh nước mắm, 1 thìa canh đường, 1 thìa cà phê hạt nêm cho vừa vị chua ngọt.
  4. Thả cá & Hoàn thiện: Trút cá cơm tươi và giá đỗ vào nồi canh, đun sôi lại khoảng 3 - 4 phút cho cá vừa chín tới (không đun quá lâu làm cá bị nát). Tắt bếp, rắc ngò gai, rau ôm thái nhỏ và vài lát ớt tươi lên mặt.

IV. Bí quyết chọn và sơ chế cá cơm tươi, khô không bị đắng

Để món ăn giữ trọn hương vị tươi ngon và chuẩn vị, khâu lựa chọn cũng như sơ chế nguyên liệu đóng vai trò quyết định:

1. Cách chọn cá cơm tươi ngon

• Mắt cá: Chọn những con cá cơm có mắt tròn, trong suốt, nhìn rõ con đen. Tránh chọn cá có mắt đỏ hoặc đục mờ.
• Thân cá: Thân cá bạc sáng, vảy bám chặt vào thân, không bị bong tróc nhiều. Khi ấn nhẹ vào thịt cá thấy có độ đàn hồi tốt, không bị mềm nhũn hay vỡ bụng.
• Kích thước: Tùy thuộc vào món ăn để chọn loại cá. Nếu làm món chiên giòn hay ngâm gỏi nên chọn cá cơm sữa/cá cơm mờ củ nhỏ. Nếu làm món kho hay nấu canh nên chọn cá cơm than hoặc cá cơm sọc tiêu củ to vừa phải.

2. Mẹo khử mùi tanh và giảm độ mặn cho cá cơm khô

• Ngâm nước vo gạo: Trước khi chế biến các món rim/chiên từ cá cơm khô, hãy ngâm cá trong nước vo gạo hoặc nước ấm khoảng 15 phút. Cách này giúp cá xả bớt lượng muối thừa, làm sạch bụi bẩn bám trên cá và giúp thịt cá mềm dẻo hơn.
• Thấm thật khô: Sau khi rửa cá khô, bạn cần dùng khăn giấy đa năng thấm thật khô ráo nước trước khi cho vào chảo dầu. Bước này giúp cá khi chiên đạt độ giòn rụm tối đa và không bị bắn dầu.

3. Kỹ thuật sơ chế cá cơm tươi không bị đắng

• Ngắt đầu và ruột cá: Với các loại cá cơm củ lớn (như cá cơm trản, cá cơm than to), phần đắng tập dẫn ở ruột và đầu cá. Bạn nên dùng tay ngắt nhẹ phần đầu và rút nhẹ dải ruột ra ngoài trước khi rửa.
• Tránh làm nát cá khi kho: Trong quá trình kho cá cơm, hạn chế dùng đũa đảo nhiều lần. Thay vào đó, bạn chỉ nên cầm tay cầm của nồi lắc nhẹ để gia vị tự thấm đều vào từng con cá.
• Ưu tiên chọn nước mắm truyền thống: Gia vị quyết định độ ngon của các món cá cơm chính là nước mắm. Hãy chọn loại nước mắm truyền thống có độ đạm tự nhiên (từ 30 - 40 độ đạm) để món kho sánh quyện, món chiên đậm đà và món gỏi dậy mùi thơm đặc trưng.